Pluggen in de bosbouw ! Tekst: J. Erftemeijer, Foto's: Endy Dooman

In de Nederlandse bosbouw wordt weinig gebruik gemaakt van pluggenteelt bij de aanleg of herbebossing.
Er wordt eigenlijk heel weinig bos meer aangeplant. In andere Europese landen zoals Duitsland en Oostenrijk ligt dat anders.
Wat zijn pluggen en wat zijn de voordelen?

Bij de pluggenteelt worden zaden geautomatiseerd uitgezaaid in trays.



Vervolgens worden de gezaaide trays uitgezet in folietunnels, om daar te kiemen en de eerste snelle groei door te maken.
Als de planten voldoende lengte hebben wordt het folie eraf gehaald, zodat de planten dikker worden, en vooral zeer goed afharden.
Tegen de winter wordt het folie er weer overgedaan, zodat de planten onder zeer gunstige omstandigheden kunnen overwinteren.

Grote voordelen van pluggenteelt zijn:

- er worden aanzienlijk meer
planten per kg gerealiseerd, wat vooral interesant is voor kostbare partijen zaad
- verkorte teeltduur (veel gewassen van 3 naar 2 jaar)
- uitval gering, en gelijkmatigere groei
- betere mogelijkheden met automatisering
- pluggen kun je het jaar rond verwerken, waardoor je een gunstige arbeidsfilm krijgt.

In Brabant is boomkwekerij  Douglas BV rond 1990 overgestapt van de traditionele teelt in de volle grond naar de pluggenteelt.
De kraamkamer bevindt zich in Wernhout,
Dit bedrijf speelt zeer specialistisch in op de vraag uit Duitsland en Oostenrijk naar  streekeigen materiaal.
Specifieke herkomsten per gebied worden door boomkwekers aldaar aan
de Douglas BV in contractteelt uitgegeven, om als éénjarige plantjes in plug na een jaar weer
terug te worden geleverd. 
Er is al langere tijd een verbod op gebruik van plantmateriaal wat niet uit de streek zelf komt.
Het verzamelen van gecertificeerd zaad van Pinus en Douglas opstanden is een arbeidintensieve aangelegenheid.
Dat maakt dat het kopen van dit zaad voor de boomkwekers een kostbare zaak is.

Om een maximale opbrengst per kg zaad te hebben, wordt het zaaien en opkweken van het eerste jaar vaak uitbesteed aan specialistische bedrijven, zoals Douglas BV

Na een jaar wordt het jonge opgekweekte bosplantsoen teruggeleverd aan de boomkwekers in het buitenland.
In Noord–Duitsland wordt het plantsoen op de kwekerij nog een jaar in de volle grond verder gekweekt alvorens het wordt afgeleverd aan de diverse forstambten.
In Zuid-Duitsland en Oostenrijk waar minder teeltbare grond beschikbaar is, wordt de jonge plug teruggezet in grotere pluggen en doorgekweekt.
Het lijkt een omslachtig gebeuren.

Toch zijn de voordelen in de meerderheid ; Pluggen zijn goedkoper dan het vergelijkbare wortelgoed, de kwaliteit van het materiaal is vele malen beter (fijne haarwortels), het (ver)planten van plugs in de kwekerij is goedkoper en het planten onder moeilijkere terrein omstandigheden in het bos en op hellingen gaat gemakkelijker met een plantbuis.
Cijfers spreken voor zich, in Wernhout wordt op contract basis vier tot vijf miljoen lariks en douglas gekweekt voor de bosbouw in Duitsland en Oostenrijk.
En de markt is nog steeds groeiende.
Wij mogen dan zelf niet veel meer aanplanten in de bosbouw, met het opkweken van bosplantsoen in plugs heeft deze boomkwekerij zich zelf internationaal op de kaart gezet