Praktijk de beste leerschool. Tekst: J. Erftemeijer, Foto's: Jop van Driel

Er is geen schoolopleiding waar je dit vak kunt leren. Jop van Driel uit Lienden heeft het met behulp van zijn vader zelf aangeleerd. Daar kwam geen school aan te pas. Op de L.T.S heb ik helemaal niks geleerd. Daar kreeg hij les in timmeren. Maar geen schrijnwerk, het bewerken van hout- en daar gaat het in zijn professie om- stond niet meer op het lesrooster. Hij zou verdraaid graag jonge vaklui in dienst nemen om meer trappen te kunnen maken. Maar ze zijn er gewoon niet. Scholen zijn niet ingesteld op het opleiden voor een goed en mooi vak. Wel om te leren koken, computeren en strijken. Doodzonde! De vaardigheid heb ik van huis uit meegekregen. Mijn vader maakt ook trappen. Het vakmanschap hebben ze gemeen, hun visie is verschillend. Maar het trap maken hebben ze als het ware tot kunst verheven.

Voor trappen wordt het beste hout (fineerkwaliteit) ingekocht. Elke grote opdracht voor een trap levert weer een zoektocht op naar de juiste boom of bomen. De hoeveelheid hout kan oplopen van gemiddeld 5 m3 tot wel 10m3 per opdracht. Maar dan praat je wel over opdrachten die misschien wel een jaar in beslag nemen. Voor eiken gaat Jop naar Duitsland of Frankrijk toe. Het bezaagd hout moet minimaal drie jaar op latten hebben gelegen. Daarna wordt het vochtgehalte met grote deskundigheid geforceerd teruggebracht tot de verplichte 8% vochtgehalte. Jop meet dit na, voordat de koop doorgaat. En terecht, want je praat over heel veel geld. Voor bovengenoemde bezaagde delen wordt een prijs vanl € 1400,- per kuub neergeteld. Maar we hebben het hier dan wel over kwaliteitshout, noest en foutvrij met een stamdoorsnede van wel 80 cm. En dan te bedenken dat van dit hout maar 40% daadwerkelijk wordt ingezet. 60% is restafval of wordt voor andere toepassingen gebruikt. Zo worden de zichtkanten in dos gezaagd, zodat je de vlammen mooi kunt terug zien in het hout. Voor de constructie wordt in kwartiers of half kwartiers gezaagd om zo min mogelijk werking van het hout te ondervinden.



Eiken is favoriet bij Jop voor het maken van trappen. Maar op verzoek worden ook andere houtsoorten gebruikt zoals Esdoorn, Amerikaans of Europees noten, Mahonie, Wengé, Iroko en Mutaric. Om beelden te kunnen maken als ornamenten wordt het hout eerst verzaagd. Dit om een perfecte droging tot stand te brengen. Later worden de plankenweer verlijmd tot massieve blokken. Daarna begint met behulp van een viltstift en de motorzaag de zoek tocht naar het beeld in het blok hout.



Het uiteindelijk resultaat is dat kunst of kundig ambacht? Wie zal het zeggen. Kunst wordt in ieder geval geboren uit vakmanschap. Jop is voorlopig nog niet klaar met zijn zoektocht. Ik denk dat we in de toekomst nog van Jop van Driel zullen horen en zien. Zie ook www.trapart.nl (Jan Erftemeijer)


Houten hand.